سیستمهای توزین
در بسیاری از فرآیندهای صنعتی، دقت و پایداری در توزین مواد، بهویژه در موادی که با نرخهای مشخص و کنترلشده مصرف میشوند، اهمیت زیادی دارد. مقدار مادهای که بهصورت پیوسته وارد فرآیند میشود، مستقیماً بر کیفیت محصول و پایداری فرآیند اثر میگذارد. سیستمهای توزین مانند نوار توزین، اسکرو توزین، هاپر توزین برای تضمین این موارد به کار میروند.
صنایع رنگ و رزین، غذایی، دارویی و بهداشتی، معدنی و فلزی، آب و بسیاری از صنایع دیگر، به سیستمهای توزین، تغذیه و دوزینگ نیاز دارند. تفاوت در عواملی مانند دقت مورد نیاز، ظرفیت، پیوسته یا بچ بودن فرآیند، خواص مواد و شرایط کاری، استفاده از تجهزات متفاوت را ضروری میکند.
دستهبندی سیستمهای متداول توزین
سیستم های توزین بر اساس روش اندازهگیری در دو گروه اصلی توزین حجمی (Volumetric) و توزین وزنی یا گراویمتریک (Gravimetric) قرار میگیرند.
در سیستمهای توزین حجمی (Volumetric)، حجم ماده جابهجا شده در واحد زمان اندازهگیری میشود. در صورتی که چگالی ظاهری و رفتار حجمی ماده نسبتاً ثابت باشد، میتوان از این روش برای برآورد نرخ جرمی استفاده کرد. اما تغییرات چگالی ظاهری، دانهبندی، شکل ذرات یا شرایط جریان میتواند باعث تغییر رابطه بین حجم و جرم و بروز خطا شود.
در سیستمهای توزین وزنی (Gravimetric)، مقدار ماده بر مبنای جرم اندازهگیری میشود. این روش بهویژه زمانی اهمیت پیدا میکند که چگالی ظاهری یا شرایط جریان ماده در طول فرآیند تغییر کند.
سیستمهای توزین Gravimetric را نیز از نظر معماری اندازهگیری به دو گروه کلی تقسیم کرد:
1. اندازهگیری بر اساس تغییر لحظهای وزن مخزن
در این روش، جرم عبوری از روی تغییر وزن یک مخزن یا هاپر محاسبه میشود.
در سیستم توزین Loss-in-Weight (LIW)، افت وزن مخزن در واحد زمان مبنای محاسبه نرخ است. به عبارت دیگر، سیستم بهجای اندازهگیری مستقیم ماده خروجی، وزن کل موجودی را بهطور پیوسته اندازهگیری کرده و تغییرات آن را برای محاسبه نرخ جرمی به کار میگیرد.
یکی از مزیتهای مهم این معماری دقت و پایداری بالا است. از آنجایی که نرخ از طریق اختلاف وزن در یک بازه زمانی به دست میآید؛ در نتیجه، برخی خطاهای ثابت در اندازهگیری وزن، مانند offset، در محاسبه حذف میشوند. به همین دلیل در کاربردهای نیازمند کنترل دقیق نرخ تغذیه، از جمله دوزینگ مواد با نرخهای پایین، کاربرد گستردهای دارد.
سیستمهای توزین Gain-in-Weight (GIW) نیز بر مبنای تغییر وزن یک مخزن یا هاپر کار میکند، اما در آنها افزایش وزن مخزن در فرآیند پر شدن اندازهگیری میشود. این تجهیزات معمولاً برای فرآیندهای ناپیوسته (Batch Weighing) یا ترکیب چند ماده مورد استفاده قرار میگیرد. در این سیستمها، مواد وارد یک هاپر توزین شده و زمانی که به وزن مورد نظر برسند، یک مرحله توزین تمام شده است.
2. اندازهگیری مستقیم جریان جرمی روی خط
در تجهیزاتی مانند نوار توزین (Belt Weigher)، بار مواد روی نوار متجرک و سرعت نوار اندازهگیری میشود و از حاصل ضرب این دو، نرخ جرمی لحظهای محاسبه و در طول زمان به صورت تجمعی جمع میشود.
در این معماری، برخلاف LIW، جریان ماده در همان لحظه اندازهگیری میشود. بنابراین خطاهای سیستماتیک در اندازهگیری بار تسمه یا سرعت، مستقیماً وارد محاسبه نرخ شده و در صورت تجمیع میتوانند به خطای تجمعی در مقدار کل اندازهگیریشده منجر شوند. نوارهای توزین و Weigh Feederها در این گروه قرار میگیرند.
پاریفکو با تکیه بر طراحی مکانیکی، سیستمهای توزین و مهندسی کنترل، راهکارهای متناسب با شرایط هر فرآیند را طراحی و ارائه میکند.


